Uroczystość odbyła się w środę w Pałacu Prezydenckim. Andrzej Duda wręczył zaproszony na nią gospodarzom dziesięciu zabytków podpisane przez siebie rozporządzenia o uznaniu za Pomnik Historii.
- Po raz pierwszy jako prezydent Rzeczpospolitej mam przyjemność i zaszczyt ustanowić tak ważne dla dziedzictwa obiekty Pomnikami Historii. Każdy z tych obiektów jest elementem bezcennym, każdy niesie w sobie wielką historię, każdy jest w jakimś sensie perłą myśli technicznej i architektury, dziełem inżynierskim, a także przejawem twórczości artystycznej. W każdym jest artyzm - mówił prezydent. - Są wśród nich obiekty starsze, które widziały całe dzieje Rzeczpospolitej, 1150 lat naszej historii poczynając od chrztu Polski, poprzez te, które są znacznie młodsze, a niemniej są świadectwem dziejów, ważnej dla naszej historii wydarzeń, nie tylko dla społeczności lokalnych, ale dla całej Polski symbolem tego, co w naszych dziejach istotne - zaznaczył Andrzej Duda.
Wzorzec artystyczny i kulturowy
Rangę Pomników Historii uzyskały:
radiostacja w Gliwicach,
ewangelicko-augsburskie kościoły pokoju pw. Ducha Świętego w Jaworze i pw. Świętej Trójcy w Świdnicy,
katedra pw. św. Stanisława i św. Wacława w Świdnicy,
kościół pw. Nawiedzenia NMP w Klępsku,
żelazny łańcuchowy most wiszący w Ozimku,
założenie rezydencjonalno-urbanistyczne w Rydzynie,
zespół klasztorny na Świętym Krzyżu,
opactwa benedyktynów w Tyńcu i cystersów w Wąchocku.
Prezydent stwierdził, że zabytki te są swoistym wzorcem artystycznym i kulturowym również dla współczesnych twórców, a obecność na liście kościołów ewangelickich jest dowodem uznania dla bogactwa polskiego dziedzictwa.
Pomnik Historii to jedna z kilku form ochrony zabytków w Polsce. Status ten otrzymują - w drodze rozporządzenia prezydenta RP - obiekty i zespoły obiektów o szczególnej wartości historycznej, naukowej i artystycznej oraz o dużym znaczeniu dla dziedzictwa kulturowego naszego kraju. Wcześniej muszą być jednak wpisane do rejestru zabytków lub objęte statusem parku kulturowego. Status Pomnika Historii przyznawany jest od 1994 r., gdy prezydentem był Lech Wałęsa. Ma przede wszystkim znaczenie prestiżowe i nie wiąże się z nałożeniem dodatkowej ochrony. Przez 23 lata na liście pomników znalazło się 60 obiektów (od środy jest ich 70). Są to m.in.: rezerwat archeologiczny w Biskupinie, Ostrów Lednicki, katedry w Gnieźnie, Fromborku i Kamieniu Pomorskim, Jasna Góra, pola bitwy pod Grunwaldem i Racławicami, zamek w Malborku, kopalnie soli w Bochni i Wieliczce, kanały Augustowski i Elbląski, stare miasta w Gdańsku, Krakowie, Lublinie, Poznaniu, Toruniu, Wrocławiu i Zamościu. W samej Warszawie rangę tę mają: historyczny zespół miasta z Traktem Królewskim i Wilanowem, Stacja Filtrów oraz zespół cmentarzy na Powązkach.
Chcemy dobić setki
Niebawem lista Pomników Historii ma się znacznie powiększyć.
Na uroczystości w Pałacu Prezydenckim zapowiedział to wicepremier i minister kultury Piotr Gliński.
- Chcemy przyspieszyć nadawanie tytułów Pomników Historii. Przed obchodami stulecia niepodległości jeszcze raz się tu spotkamy - oznajmił wicepremier. - Chcemy dobić do setki.
Oznacza to, że w ciągu 20 miesięcy na listę Pomników Historii prezydent wpisze kolejnych 30 zabytków.
- To trochę megalomański pomysł rodem z PRL-u, kiedy na jakąś rocznicę trzeba było wykonać plan, bijąc przy tym rekordy wydajności pracy. Kojarzy mi się z hasłem z czasów Gomułki: „Tysiąc szkół na tysiąclecie Polski” - skomentował pracownik Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Przypomniał, że uznanie zabytku za Pomnik Historii jest poprzedzone procedurą trwającą niekiedy kilka lat.
Wniosek o objęcie tą formą ochrony kierowany jest przez właściciela obiektu do Departamentu Ochrony Zabytków Ministerstwa Kultury. Pośredniczy w tym wojewódzki konserwator zabytków, który załącza swoją opinię. Departament przesyła dokumentację do Narodowego Instytutu Dziedzictwa. NID ją weryfikuje i opiniuje zasadność uznania zabytku za Pomnik Historii. Następnie swoją opinię wyraża Rada Ochrony Zabytków. Jeśli jest pozytywna, departament ponownie przekazuje dokumenty NID, który tym razem przygotowuje projekt rozporządzenia prezydenta RP. Po ostatecznej akceptacji przez ministra kultury projekt trafia na biurko głowy państwa.
Takie podanie złożyłem w dniu dzisiejszym, ale już ponad rok temu opisałem wycieczkę po granicach takiego kwartału:
Oczywistym kandydatem na Pomnik Historii jest Zamek Książąt Mazowieckich w Ciechanowie:
- Chcemy przyspieszyć nadawanie tytułów Pomników Historii. Przed obchodami stulecia niepodległości jeszcze raz się tu spotkamy - oznajmił wicepremier. - Chcemy dobić do setki.
Oznacza to, że w ciągu 20 miesięcy na listę Pomników Historii prezydent wpisze kolejnych 30 zabytków.
- To trochę megalomański pomysł rodem z PRL-u, kiedy na jakąś rocznicę trzeba było wykonać plan, bijąc przy tym rekordy wydajności pracy. Kojarzy mi się z hasłem z czasów Gomułki: „Tysiąc szkół na tysiąclecie Polski” - skomentował pracownik Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Przypomniał, że uznanie zabytku za Pomnik Historii jest poprzedzone procedurą trwającą niekiedy kilka lat.
Wniosek o objęcie tą formą ochrony kierowany jest przez właściciela obiektu do Departamentu Ochrony Zabytków Ministerstwa Kultury. Pośredniczy w tym wojewódzki konserwator zabytków, który załącza swoją opinię. Departament przesyła dokumentację do Narodowego Instytutu Dziedzictwa. NID ją weryfikuje i opiniuje zasadność uznania zabytku za Pomnik Historii. Następnie swoją opinię wyraża Rada Ochrony Zabytków. Jeśli jest pozytywna, departament ponownie przekazuje dokumenty NID, który tym razem przygotowuje projekt rozporządzenia prezydenta RP. Po ostatecznej akceptacji przez ministra kultury projekt trafia na biurko głowy państwa.
poniedziałek, 4 lipca 2016
Kwartał-Reduta
Piotr Prejbisz Warszawa, 4 lipca 2016 r.
Dobra 31/30
Sekretarz SSPK2WŚ
Do Pani Barbary Jezierskiej
Mazowieckiej Wojewódzkiej Konserwator Zabytków
Podanie
W imieniu Stowarzyszenia Spadkobierców Polskich Kombatantów 2WŚ oraz aktywistów z Powiśla, proszę o otoczenie opieką konserwatorską historycznego zespołu budowlanego, znajdującego się na warszawskim Powiślu, pomiędzy ulicami:
1) Ulica Wybrzeże Kościuszkowskie od przedwojennego Domu Nauczycielskiego do niemieckiego bunkra na skrzyżowaniu z ulicą Leszczyńską (ok. 600 m).
2)Jakieś 150 metrów ulicy Leszczyńskiej do jej skrzyżowania z ulicą Dobrą, gdzie w czasie Powstania znajdowało się Atelier Falanga, miejsce montowania kronik i pobierania taśm filmowych przez powstańczych operatorów.
3)Ulica Dobra od skrzyżowania z Leszczyńską do ulicy Smulikowskiego odchodzącej prostopadle w kierunku Wybrzeża Kościuszkowskiego.
4)Odcinek ulicy Smulikowskiego i jego przedłużenie kończące się przejściem na Wybrzeże Kościuszkowskie przy Domu Nauczyciela.
Powyżej opisany obszar w sierpniu 1944 był prawdziwą powstańczą redutą, świetnie udokumentowaną na zdjęciach i filmach, a również w książkach wspomnieniowych. Większość jego zabytkowych budowli jest w dobrym stanie technicznym.
Blisko połowę tego kwartału zajmowała przed wojną Elektrownia Warszawska, której wybrane pozostałości objęte są opieka konserwatorską - niestety mało skuteczną. Dwa lata temu doszło do wyburzenia zabytkowego budynku przy ulicy Zajęczej 4. Te pożałowania godne wydarzenie jest w dużym stopniu błędem Stołecznego Konserwatora Zabytków, który nie raczył poinformować mieszkańców Powiśla o zasadach ochrony zabytków z byłej Elektrowni.
White Star Real Estate jest kolejną, już trzecią firmą, która w ciągu ostatnich pięciu lat zaczyna przebudowę Elektrowni. Konieczne jest niezwłoczne zwołanie zebrania aktywistów z Powiśla i ustalenie wraz z odpowiednimi Konserwatorami wspólnej polityki ochrony zabytków w opisanym kwartale.
Rozpoznawalność temu Kwartałowi-Reducie może zapewnić odbudowana kamienica na rogu Dobrej i Zajęczej, dobrze widoczna z mostu Świętokrzyskiego i znajdująca się dokładnie pośrodku wspomnianego odcinka ulicy Dobrej. Należy się jej więc szczególna ochrona i pomoc w odbudowie. Piotr Prejbisz
Takie podanie złożyłem w dniu dzisiejszym, ale już ponad rok temu opisałem wycieczkę po granicach takiego kwartału:
Parę dni temu przedstawiłem moje wiadomości i zamierzenia odnośnie Rydzyny:
W broszurze Ecce Patria opisałem lokalizacje trzech pomników - Wejherowo, Borkowo i Jabłonna:
http://www.wkramost.com/ecce-patria.htmlOczywistym kandydatem na Pomnik Historii jest Zamek Książąt Mazowieckich w Ciechanowie:
